หน้าแรก • ความดันโลหิต และดวงตา

โดย แพทย์หญิง อรทัย สุวรรณพิมลกุล จักษุแพทย์

ความดันโลหิตสูงเป็นภาวะที่พบบ่อยทั่วโลกเป็นสาเหตุสำคัญที่นำไปสู่ความผิดปรกติในอวัยวะส่วนต่าง ๆ ของร่างกายรวมไปถึงดวงตาเช่นกัน
ผลกระทบต่อดวงตาจากโรคความดันโลหิตสูงเกี่ยวเนื่องจากเส้นเลือดที่ไปเลี้ยงดวงตา ซึ่งความผิดปรกติต่อดวงตาสามารถพบได้ทั้งในกรณีที่มีความดันสูงอย่างเฉียบพลันหรือเรื้อรัง

พยาธิสภาพของดวงตาจากความดันโลหิตสูง
แบ่งได้เป็น 2 กรณีใหญ่ คือ ความดันสูงแบบเฉียบพลัน และสูงแบบเรื้อรัง ซึ่งจะมีผลต่อเส้นเลือดที่ไปเลี้ยงจอประสาทตา ( retina) ชั้นใต้จอประสาทตา ( choroid ) รวมถึงขั้วประสาทตา ( optic nerve )

ความดันโลหิตสูงเฉียบพลัน ( malignant hypertension )

ชั้นจอประสาทตา ( hypertensive retinopathy ) : ส่วนปลายของเส้นเลือดแดงขนาดเล็กมีการขยายตัว และผนังมีการรั่วซึมของสารน้ำในเส้นเลือด หรือพบปลายเส้นเลือดตีบ ทำให้เห็นเป็นจุดของชั้นจอประสาทตาขาดเลือด ( cotton wool spot ) นอกจากนี้อาจพบกระเปาะเล็ก ๆ จากเส้นเลือดโป่งพอง ( microaneurysm ) จุดเลือดออกเล็ก ๆ ในจอประสาทตาหรือจุดรับภาพตรงกลางบวม ( macular edema )


ภาพแสดงการเปลี่ยนแปลงของจอประสาทตาจากความดันโลหิตสูง มีจุดเลือดออกสีแดง มีจุดขาวที่เกิดจากชั้นใยจอประสาทตาขาดเลือด ( cotton wool spot ; ลูกศรสีน้ำเงิน ) ภาพขวาบริเวณลูกศรสีขาวแสดงถึงจุดรับภาพตรงกลางที่บวม

ชั้นใต้จอประสาทตา ( hypertensive choroidopathy ) : การขาดเลือดของชั้นนี้มีผลให้เซลล์ที่กั้นระหว่างชั้น retina และ choroid ตาย และอาจมีผลให้เกิดสารน้ำซึ่งรั่วจากเส้นเลือดในชั้น choroid ไปเซาะใต้จอประสาทตา เกิดจอประสาทตาลอก ( serous retinal detachment )

ขั้วประสาทตา ( hypertensive optic neuropathy ) : เส้นเลือดที่ไปเลี้ยงขั้วประสาทตามีปัญหา ทำให้การไหลเวียนของกระแสประสาทมีปัญหา พบขั้วประสาทตาบวมได้


บริเวณวงกลมสีดำแสดงถึงขั้วประสาทตาที่บวมซึ่งเห็นขอบเขตของขั้วประสาทตาไม่ชัดเจน

ความดันโลหิตสูงแบบเรื้อรัง ( chronic hypertension )

ชั้นจอประสาทตา ( retina ) เส้นเลือดมีไขมันสะสม ( arteriosclerosis ) ตรวจพบเส้นเลือดขนาดแคบกว่าปรกติ แสงสะท้อนในการตรวจเส้นเลือดเปลี่ยนไปเห็นเส้นเลือดสีเหมือนสีทองแดงหรือสีเงิน อื่น ๆ เช่น พบจุดเลือดออกหรือชั้นใยประสาทตาบางลง ( nerve fiber layer losses )


ภาพแสดงเส้นเลือดแดงที่ตีบแคบ ทางขวาเป็นภาพขยายกรณีที่ความดันโลหิตสูงเรื้อรังจนเส้นเลือดตีบแคบมาก ๆ


ภาพแสดงเส้นเลือดแดงที่ขนาดแคบกว่าปรกติ บริเวณวงกลมสีดำแสดงถึงเส้นเลือดแดงที่มีผนังหนาจากไขมันสะสมไปกดทับเส้นเลือดดำที่อยู่ข้างใต้ ทำให้เส้นเลือดดำมีลักษณะคอดกิ่วตรงที่ถูกกดทับ

ชั้นใต้จอประสาทตา ( choroid ) พบลักษณะสีพื้นผิวไม่สม่ำเสมอ มีการฝ่อของเซลล์บางชั้น

ขั้วประสาทตา สีซีดลงจากปรกติ

โดยทั่วไป ความรุนแรง และระยะเวลาของภาวะความดันโลหิตสูงจะบ่งชี้ถึงโอกาสเกิดความผิดปรกติของเส้นเลือดในจอประสาทตา และพบว่าหากมีภาวะของเบาหวานหรือไขมันในเลือดสูงร่วมด้วยยิ่งเพิ่มโอกาสของการเกิดความผิดปรกติของเส้นเลือดได้

การรักษา

โดยทั่วไปทางจักษุไม่มีการรักษาโดยตรง สิ่งสำคัญ คือ การควบคุมความดันโลหิตซึ่งต้องปรึกษาแพทย์อายุรกรรม เกี่ยวกับวิธีการควบคุมด้วยยา และการปรับเปลี่ยน life style

หากมีการตรวจพบว่าขั้วประสาทตามีความผิดปรกติ การลดความดันโลหิตอย่างรวดเร็วอาจส่งผลเสียทำให้เซลล์ในขั้วประสาทตาตายมากขึ้น ซึ่งกรณีเช่นนี้จักษุแพทย์และอายุรแพทย์จะต้องร่วมกันในการรักษาเพื่อให้ความดันโลหิตลดลงอย่างช้า ๆ โดยไม่มีผลกระทบในทางที่แย่ลงต่อขั้วประสาทตา

สำหรับการปรับเปลี่ยน life style ได้แก่

  • การลดการบริโภคอาหารไขมันอิ่มตัว
  • ลดการบริโภคแอลกอฮอล์ และอาหารรสเค็มจัด
  • ออกกำลังกายอย่างสม่ำเสมอ ซึ่งควรอยู่ในคำแนะนำของแพทย์เกี่ยวกับวิธีออกกำลังที่ถูกต้อง

การควบคุมความดันโลหิต นอกจากลดผลกระทบต่อดวงตา ยังช่วยลดความเสี่ยงต่อการเกิดปัญหาที่สมอง หัวใจ รวมถึงไตด้วย

PDF Download

Language

ไทยEnglishDeutsch中文日本語РусскийSvenskaFrançaisEspañolDutchالعربية

ศูนย์แว่นตาไอซอพติก แจ้งกำหนดปิดทำการประจำปี 2017

อบรมพนักงานประจำปี ปิดทำการ วันจันทร์ที่ 4 ถึง วันพุธที่ 6 กันยายน 2017 และเปิดทำการตามปกติ วันพฤหัสบดีที่ 7 กันยายน 2017 เวลา 11.00-19.00 น.

เทศกาลปีใหม่ ปิดทำการ วันอาทิตย์ที่ 31 ธันวาคม 2017 ถึง วันจันทร์ที่ 8 มกราคม 2018 เปิดทำการตามปกติ วันอังคารที่ 9 มกราคม 2018 เวลา 11:00 น.

สายด่วน โทร : 081-538-4200

» รายละเอียดแผนที่และการเดินทาง

ศูนย์แว่นตาไอซอพติก
89 อาคารเอไอเอ แคปปิตอล เซ็นเตอร์ ชั้น 2 ห้อง 208
ถ. รัชดาภิเษก แขวงดินแดง เขตดินแดง กรุงเทพฯ 10400

เปิดทุกวันอังคาร - วันเสาร์ เวลา 11:00 - 19:00 น.
หยุดทุกวันอาทิตย์ และวันจันทร์

สอบถามข้อมูลและนัดวัดสายตา
โทร : 086-565-5711
( เพื่อให้ได้รับคุณภาพการบริการในระดับสูงสุด กรุณานัดล่วงหน้า )

LINE ID : @isoptik
Website : www.isoptik.com
Facebook : www.facebook.com/isoptik
Email : isoptik@gmail.com

สายด่วน อาจารย์โบบิ โทร : 081-538-4200
LINE ID : masterbobi
Facebook : www.facebook.com/masterbobi
Email : masterbobie@gmail.com


รับฟรี Blu - ray หรือ DVD ISOPTIK EYECARE วีดีโอรายการสุขภาพสายตาเพื่อคุณภาพการมองเห็นระดับไฮเอนด์ ของศูนย์แว่นตาไอซอพติก SMS ชื่อ - ที่อยู่ มาที่ 086-565-5711