Language

THAI ENGLISH GERMAN  CHINESE JAPANESE RUSSIA
SWEDISH FRANCAIS  ITALIANO SPANISH DUTCH ARABIC

สุขภาพสายตา

ความรู้คู่สายตา
จอประสาทตา
สายตาสั้น
ใครคือเด็กกลุ่มเสี่ยงที่ควรได้รับการวัด..
การเจริญเติบโตของลูกตาในเด็ก
ต้อหิน
การดูแลสุขภาพสายตาเบื้องต้น
ท่อน้ำตาอุดตันในเด็ก
ภูมิแพ้เยื่อบุตา
ภูมิแพ้เยื่อบุตาชนิด vernal
การตรวจตาในเด็ก
การรักษาตาขี้เกียจ
ต้อเนื้อต้อลม
ตาแดงในเด็กแรกเกิด
สิ่งแปลกปลอมที่กระจกตา
อาการมองเห็นจุดดำ หรือลูกน้ำลอยไปมา
ความผิดปรกติของจอประสาทตาจากโรคเบาหวาน
ความสามารถในการมองเห็น
ต้อกระจก
ตาแห้ง
เส้นเลือดดำในตาอุดตัน
สารเคมีเข้าตา
ปัญหาเกี่ยวกับหนังตาที่พบได้บ่อย
การเปลี่ยนแปลงของดวงตากับการตั้งครรภ์ : 1
การเปลี่ยนแปลงของดวงตากับการตั้งครรภ์ : 2
กระจกตาติดเชื้อ
ภาวะแทรกซ้อนจากการใช้คอนแทคเลนส์ : 1
ภาวะแทรกซ้อนจากการใช้คอนแทคเลนส์ : 2
โรคจอประสาทตาเสื่อม : 1
เปลือกตาอักเสบ
ต้อกระจก และการรักษา
การวัดสายตาและการให้ค่าสายตาคนสายตาสั้น
สายตายาวผู้สูงอายุ (Presbyopia)
โรคงูสวัดกับดวงตา
การตรวจเบื้องต้น (Preliminary Tests)
ต้อหินจากการใช้ยา
จุดรับภาพจอประสาทตาเป็นรู
จอประสาทตาผิดปรกติในเด็กคลอดก่อนกำหนด
Computer vision syndrome
จุดรับภาพจอประสาทตาบวม
ต้อหินแต่กำเนิด
จอประสาทตาหลุดลอก
ตาแดงจากเชื้อไวรัส
ท่อน้ำตาอุดตัน
หนังตาตก
ต้อกระจกแต่กำเนิด
โรคเริมในดวงตา
มะเร็งจอประสาทตา


หนังตาตก

โดย แพทย์หญิง อรทัย ชาญสันติ จักษุแพทย์ประจำศูนย์แว่นตาไอซอพติก

หนังตาตกเป็นภาวะที่ขอบเปลือกตาตกมาอยู่ในตำแหน่งต่ำกว่าปรกติเมื่อมองตรง ซึ่งภาวะปรกติเปลือกตาบนจะอยู่ต่ำกว่าขอบตาดำด้านบนประมาณ 1.5 มม.  ภาวะหนังตาตกอาจเป็นได้แต่กำเนิด หรือมาเกิดภายหลัง และสาเหตุการเกิด อาจเกิดจากความผิดปรกติของกล้ามเนื้อ เส้นเอ็นที่ยกหนังตา หรือเกิดจากเส้นประสาทที่เลี้ยงหนังตาผิดปรกติ รวมถึงอาจเกิดจากการที่มีก้อนบริเวณเปลือกตาทำให้หนังตามีการหย่อนยานมาปิดดวงตาได้


ภาพแสดงกายวิภาคของเปลือกตา (วงกลมสีน้ำเงิน) โดยกล้ามเนื้อที่ทำหน้าที่ยกหนังตาขึ้นคือ เลข 1 บริเวณส่วนปลายของกล้ามเนื้อจะเป็นเส้นเอ็นที่ยึดติดกับเปลือกตา และกล้ามเนื้อมัดนี้จะเลี้ยงด้วยเส้นประสาทสมองคู่ที่ 3

หนังตาตกหากเป็นแต่กำเนิดมักเกิดจากกล้ามเนื้อยกหนังตาเจริญเติบโตผิดปรกติ คือเจริญไม่เต็มที่ทำให้ทำหน้าที่ยกหนังตาขึ้นไม่ได้ แต่สำหรับภาวะหนังตาตกที่พบในผู้สูงอายุที่พบบ่อยที่สุดคือเกิดจากเส้นเอ็นของกล้ามเนื้อหย่อนยานตามอายุที่มากขึ้น

ปัญหาหนังตาตกถ้าเกิดในเด็กอาจก่อให้เกิดตาขี้เกียจ จากเปลือกตามาปิดการมองเห็น หรือเกิดจากเปลือกตาที่ตกทำให้เกิดปัญหาสายตาผิดปรกติ หากไม่ได้รับการรักษาระบบการมองเห็นจะไม่ได้รับการกระตุ้นอย่างเต็มที่ ท้ายสุดเกิดเป็นตาขี้เกียจตามมา สำหรับในผู้ใหญ่หนังตาตาอาจทำให้บดบังลานสายตาด้านบน และมีปัญหาเวลาอ่านหนังสือ

อาการและอาการแสดง

  • ผู้ป่วยอาจรู้สึกว่าลานสายตาในการมองเห็นลดลงโดยเฉพาะลานสายตาส่วนบน และดูเหมือนคนง่วงนอนตลอดเวลา

    ภาพแสดงการทดสอบลานสายตา พบว่าผู้ป่วยมองเห็นเฉพาะด้านล่าง บริเวณที่ล้อมด้วยเส้นทึบ โดยลานสายตาด้านบนถูกบดบังด้วยหนังตาที่ตก
  • มีปัญหาเวลาอ่านหนังสือ โดยผู้ป่วยอาจมีอาการปวดเมื่อยล้า ปวดศีรษะบริเวณหน้าผาก เนื่องจากต้องใช้กล้ามเนื้อหน้าผากในการยกหนังตาขึ้นแทน
  • แพทย์มักจะต้องซักประวัติเพื่อหาสาเหตุของหนังตาตกว่าเกิดจากความผิดปรกติที่ส่วนใด (กล้ามเนื้อ เส้นเอ็น หรือเส้นประสาท) และจะทำการตรวจดูความรุนแรงของหนังตาตก เพื่อการวางแผนการรักษาต่อไป

สาเหตุของหนังตาตก

  • เส้นเอ็นกล้ามเนื้อผิดปรกติ ได้แก่
    1. เส้นเอ็นหย่อนยาน ดังกล่าวข้างต้นว่าเป็นสาเหตุที่พบบ่อยที่สุดในผู้สูงอายุ คือเส้นเอ็นมีการเสื่อมสภาพ

      หนังตาตกในผู้สูงอายุจากเอ็นหย่อนยาน
    2. เส้นเอ็นถูกยืดบ่อยๆ มักพบในคนที่ใส่คอนแทคเลนส์ชนิดแข็ง ซึ่งเวลาถอดคอนแทคเลนส์จะต้องมีการขยับดึงหนังตา ทำให้เส้นเอ็นของกล้ามเนื้อที่ยกหนังตาถูกยืดบ่อยๆ

      หนังตาตาจากการใส่คอนแทคเลนส์ชนิดแข็งในตาซ้าย
  • เส้นประสาทที่เลี้ยงกล้ามเนื้อผิดปรกติ อาจเกิดจากโรคบางอย่างซึ่งเป็นแต่กำเนิด หรือเกิดจากอุบัติเหตุ โรคเส้นเลือดผิดปรกติ หรือโรคเกี่ยวกับเส้นประสาทอ่อนแรง
  • กล้ามเนื้อยกหนังตาผิดปรกติ ดังกล่าวข้างต้นว่ามักพบในเด็กจากกล้ามเนื้อเจริญไม่ดี แต่อาจพบผู้ใหญ่ได้ซึ่งมักเป็นจากโรคที่เกี่ยวกับกล้ามเนื้ออ่อนแรง

    ภาพแสดงหนังตาตกในเด็ก จากกล้ามเนื้อเจริญผิดปรกติ สังเกตว่าหนังตาตกชนิดนี้จะไม่เห็นชั้นของหนังตา
  • อุบัติเหตุ ทำให้ตัวกล้ามเนื้อ เส้นเอ็น หรือเส้นประสาทได้รับการกระทบกระเทือน

  • ก้อนเนื้องอกบริเวณหนังตา ทำให้หนังตาบวมและตกจากตำแหน่งปรกติได้

    ภาพแสดงหนังตาตกจากก้อนเนื้องอก

การรักษา

  • มักจะต้องหาสาเหตุว่าเกิดจากสาเหตุใด เนื่องจากบางโรคอาจต้องใช้ยารักษาเฉพาะโรค
  • กรณีที่เกิดจากเส้นเอ็นหย่อนยาน หรือกล้ามเนื้อเจริญผิดปรกติแต่กำเนิด อาจพิจารณาการผ่าตัดเพื่อยกหนังตาขึ้น ซึ่งวิธีการผ่าตัดแพทย์จะพิจารณาเป็นรายๆ ไป

    ภาพเปรียบเทียบก่อนและหลังการผ่าตัด