ตาแดงในเด็กแรกเกิด

โดย แพทย์หญิง อรทัย ชาญสันติ จักษุแพทย์ประจำศูนย์แว่นตาไอซอพติก

ตาแดงในเด็กแรกเกิด

ปัญหาตาแดงในเด็กแรกเกิดส่วนใหญ่มักหมายถึงอาการตาแดงที่พบในช่วง 1 เดือนแรกคลอด ซึ่งอาจมีสาเหตุจากการติดเชื้อหรือไม่ก็ได้ สำหรับสาเหตุที่ไม่ได้เกิดจากการติดเชื้อมักเป็นจากการระคายเคืองจากสารที่เรียกว่า silver nitrate ซึ่งในเด็กแรกเกิดทุกรายต้องได้รับการเช็ดตาด้วย สารตัวนี้เพื่อป้องกันการติดเชื้อในตาอย่างไรก็ตามภาวะนี้จะหายเองได้ สิ่งที่ต้องระวังมากกว่าเมื่อพบตาแดงในเด็กแรกคลอดคือการติดเชื้อ อาจเป็น เชื้อแบคทีเรีย คลาไมเดีย (Chlamydia) หรือไวรัสก็ได้ เด็กแรกคลอดอาจได้รับเชื้อขณะที่ผ่านช่องคลอดของมารดาในกระบวนการคลอด

ในประเทศยุโรปพบตาแดงในเด็กแรกเกิดประมาณ < 1% แต่ในประเทศกำลังพัฒนามักพบได้มากกว่านี้ปัญหาสำคัญของการติดเชื้อในเด็ก แรกเกิดนอกจากจะทำให้เกิดการสูญเสียการมองเห็นได้ในรายที่เป็นรุนแรง บางครั้งเชื้อโรคอาจแพร่กระจายไปสู่อวัยวะอื่นๆ เช่นสมอง หัวใจ ข้อ และอาจทำให้เกิดความพิการหรือเสียชีวิตได้ ฉะนั้นการตรวจพบตั้งแต่ระยะแรกและให้การรักษาอย่างรวดเร็วจึงมีความสำคัญมาก อาการตาแดงในเชื้อ แต่ละชนิดบางครั้งอาจจะแยกได้ยาก แต่ที่พบได้บ่อยได้แก่

1. เชื้อแบคทีเรียหนองใน (gonococcal conjunvtivitis) มักพบอาการตาแดงตั้งแต่อายุ 3-5 วัน เชื้อชนิดนี้มีความรุนแรงมาก ทำให้ตาบอดได้ในเวลาอันรวดเร็ว ส่วนใหญ่มักพบทั้งสองตา มีขี้ตามากและขี้ตามีลักษณะเป็นหนองจำนวนมาก อาจมีแผลที่กระจกตาร่วมด้วยหรือแผลลุกลามจนกระจกตาทะลุ มีการติดเชื้อ เข้าไปในลูกตา ปัญหาอื่นๆ ที่พบได้คืออาจมีติดเชื้อในข้อต่างๆ เยื่อหุ้มสมอง ในกระแสเลือดร่วมด้วยได้

2. เชื้อคลาไมเดีย (chlamydial conjunctivitis) มักพบในเด็กอายุ 5-14 วัน ทำให้เกิดตาแดง เปลือกตาบวม มีขี้ตาเหนียวแต่ไม่มากนัก ภาวะนี้จะทำให้้เกิดแผล เป็นที่เปลือกตาเยื่อบุตาและกระจกตาได้ถ้าไม่ได้รับการรักษานอกจากนี้ก็ทำให้เกิดติดเชื้อที่ปอดหูหรือลำคอได้

3. เชื้อไวรัสเริม (herpes simplex conjunctivitis) อาการมักพบใน 2สัปดาห์แรกหลังคลอดเชื้อชนิดนี้ทำให้เกิดตาแดงแผลที่กระจกตาอาจเห็นตุ่มน้ำรอบๆเปลือกตา ร่วมด้วยซึ่งถ้าไม่รักษาอาจกลายเป็นแผลเป็นฝ้าขาวที่กระจกตาเชื้ออาจลุกลามไปที่สมองทำให้เกิดความพิการหรือเสียชีวิตได้

 การติดเชื้อชนิดอื่นๆ มักจะไม่รุนแรงนัก จะไม่นำมากล่าวในที่นี้ เมื่อพบอาการตาแดงแพทย์อาจนำขี้ตาหรืออาจมีการเจาะเลือดเพื่อไปเพาะเชื้อหาสาเหตุ

การรักษา

1.ถ้าเป็นการระคายเคืองจากสาร silver nitrate ส่วนใหญ่มักหายเอง

2.สำหรับการติดเชื้อในตาแพทย์จะให้การรักษาตามชนิดของเชื้อ ซึ่งประกอบด้วยการให้ยาทั้งยาหยอดรวมถึงการฉีดยาปฏิชีวนะทางเส้นเลือดในบางราย

3.บิดามารดามีส่วนสำคัญในการให้ประวัติการติดเชื้อต่างๆ ทางเพศสัมพันธ์ โดยมิควรปิดบังเพื่อการรักษาที่ถูกต้องแม่นยำยิ่งขึ้น เนื่องจากเชื้อที่กล่าวมา เป็นเชื้อที่ติดต่อทางเพศสัมพันธ์และเด็กมักจะได้รับเชื้อผ่านทางช่องคลอดของมารดา

โดยสรุปแล้วอาการตาแดงในเด็กแรกคลอดเป็นสิ่งที่ไม่ควรมองข้าม ควรนำเด็กมาพบแพทย์โดยเร็วที่สุด เนื่องจากเชื้อบางชนิดทำให้้สูญเสียการมองเห็น ได้ในเวลาอันรวดเร็ว และเด็กอาจมีความพิการหรือเสียชีวิตได้จากการที่เชื้อแพร่กระจากสู่อวัยวะส่วนอื่นๆ ได้