ตาขี้เกียจ

ฉบับที่แล้วได้กล่าวถึงว่าตาขี้เกียจเป็นอย่างไร และมีสาเหตุจากอะไรบ้าง ก็จะขอสรุปอย่างสั้นๆ คือ เป็นภาวะที่ความสามารถในการมองเห็นลดลง โดยตรวจไม่พบโรคทางตาใดๆ แม้ใส่แว่นตาแก้ไขแล้วก็ไม่ดีขึ้น แต่หากเราทราบสาเหตุของการเกิดตั้งแต่ระยะแรก และได้รับการแก้ไขในช่วงเวลาที่เหมาะสม จะช่วยให้หลีกเลี่ยงภาวะนี้ได้

วิธีสังเกตสภาพสายตาเด็ก

ผู้ที่อยู่ใกล้ชิดเด็กควรจะสังเกตหรือตรวจสภาพสายตาเด็กตั้งแต่อายุ 3 เดือนขึ้นไป ดังนี้

1. โดยทั่วไปเด็กอายุ 3 เดือนควรจะจ้องภาพและเคลื่อนไหวตามวัตถุได้

2. เด็กอายุน้อยกว่า 3 ขวบครึ่ง สามารถตรวจโดยการใช้ไฟฉายส่องหน้าเด็กในระยะ 1 ฟุต โดยปกติแสงไฟจะตกกระทบกระจกตาเป็นแสงสะท้อน ทั้งสองตาบริเวณตรงกลางถ้าข้างใดข้างหนึ่งตกไม่ตรงกลาง แสดงว่าเด็กมีภาวะตาเข ควรพาไปพบแพทย์ แต่ถ้าตกตรงกลางแล้วลองปิดตาทีละข้างให้เด็กมอง ตามไฟถ้ายังคงตกตรงกลางตลอดถือว่าปกติ แต่ถ้าปิดตาแล้วเด็กพยายามมองลอดออกมาหรือไม่ยอมให้ตรวจ ให้สงสัยว่าตาข้างที่ปิดเด็กอาจจะมองไม่่ชัด ควรจะได้รับการตรวจจากแพทย์เช่นกัน.

                   
3. สำหรับเด็กอายุตั้งแต่ 3 ขวบครึ่งขึ้นไป มักจะยอมอ่านแผ่นวัดสายตาแล้ว ซึ่งอาจจะเป็นรูปภาพ ตัวอักษรหรือตัวเลขโดยทั่วไปจะมีในโรงเรียน หรือโรงพยาบาล

4.พัฒนาการด้านการมองเห็นจะเพิ่มขึ้นตามอายุ โดยการที่สมองจะเริ่มแปรสภาพการมองเห็นได้นั้น ภาพที่ได้จะต้องเป็นภาพที่คมชัด ตกที่จุดรับ ภาพบนจอประสาทตา ก่อนที่จะส่งต่อไปยังเซลล์สมองที่ทำหน้าที่ในส่วนของการมองเห็น พัฒนาการในส่วนนี้จะมีการพัฒนามากในช่วง 3 ปีแรก ถ้าปล่อยให้มีีภาพที่ไม่คมชัดตกลงบนจอตาโดยไม่ได้แก้ไข เมื่อสิ้นสุดระยะของการพัฒนาเซลล์สมองไปแล้ว การแก้ไขให้เห็นได้ชัดเจนขึ้นย่อมเป็นไปได้ยาก ซึ่งในสัตว์ทด ลองพบว่า สัตว์ที่ถูกปิดตาไว้โดยไม่มีการกระตุ้นให้สมองรับรู้การมองเห็นในช่วงแรก มีการลดลงของจำนวนและขนาดของเซลล์ในสมองส่วนที่ใช้แปลผลการ มองเห็นภาพอย่างถาวร

การวินิจฉัย

การวินิจฉัยภาวะตาขี้เกียจนี้ จำเป็นต้องตรวจละเอียดโดยจักษุแพทย์ ผู้ปกครองควรเห็นความสำคัญและใส่ใจในการรักษา เพื่อผลการมองเห็นของ เด็กที่ดี

การรักษา

1. แก้ไขที่สาเหตุ โดยทำให้ภาพตกที่จุดรับภาพของตาข้างที่มีสายตาขี้เกียจเป็นภาพที่คมชัด เช่น ใส่แว่นตาที่ช่วยแก้ไขอาการสายตาผิดปกติ (สายตาสั้น ยาว หรือเอียง) หรือการผ่าตัดรักษาต้อกระจกแต่กำเนิด

2. กระตุ้นตาข้างที่มีสายตาขี้เกียจให้ทำงานดีขึ้นด้วยการปิดตาข้างที่ดี (patching) โดยเริ่มปิดตั้งแต่อายุ 6 เดือน ถึง 9 ปี ซึ่งจักษุแพทย์์ จะเป็นผู้แนะนำระยะเวลาในการปิดตาของผู้ป่วยแต่ละราย ผู้ปกครองจำเป็นต้องให้กำลังใจสนับสนุน คอยส่งเสริมให้เด็กใส่แว่นตาหรือปิดตา เพื่อกระตุ้นประสาท การมองเห็นในตาขี้เกียจให้พัฒนามากขึ้น ความร่วมมือของเด็กขึ้นอยู่กับแรงผลักดันในครอบครัวเป็นสำคัญ การรักษาสายตาขี้เกียจถึงจะได้ผล

หากเด็กมีภาวะตาเข ร่วมกับตาขี้เกียจ การแก้ไขลักษณะนี้จักษุแพทย์ การปิดตาอาจปิดข้างเดียวหรือปิดตาเด็กทีละข้างสลับกันขึ้นกับดุลยพินิจ ของแพทย์เพราะลูกตาคนเรายิ่งใช้มองอะไรมากเท่าไร ประสาทการรับภาพจะทำงานดีเป็นปกติ 

3. ผู้ปกครองอาจต้องลองปิดตาตุ๊กตาให้ลูกดูเป็นตัวอย่างก่อน เมื่ออยู่ในโรงเรียนต้องพยายามให้กำลังใจเด็ก และต้องระวังการถูกเพื่อน ล้อเลียน การรักษาโดยการปิดตา อาจใช้เวลาเป็นเดือนหรืออาจเป็นปี

4. ปัญหาที่ที่อาจเกิดจากการปิดตา อาจพบผื่นแพ้ที่ผิวหนังจากการปิดตา แก้ไขได้โดยปิดตาเวลากลางวัน เปลี่ยนขนาด และรูปร่างของผ้าปิดตา หากเด็กไม่ต้องการปิดตาเวลาอยู่ที่โรงเรียน ให้เลี่ยงปิดเวลาอื่นแทน

โดยสรุป โรคนี้ถ้าวินิจฉัยถูก และให้การรักษาได้ทันท่วงทีก็มีโอกานที่เด็กจะมองเห็นได้เป็นปรกติ ซึ่งมักต้องอาศัยความร่วมมือจากคุณพ่อคุณแม่ ่ แต่ถ้ารักษาช้า หรือพ่อแม่ให้ความร่วมมือน้อย เช่นปิดตาบ้างไม่ปิดบ้าง ก็อาจได้ผลน้อยหรือไม่ได้ผลเลยอย่างไรก็ตามบางกรณีที่โรคที่เป็นมีความรุนแรงมาก แม้ให้การรักษาที่สาเหตุก็อาจได้ผลน้อย เช่นต้อกระจกแต่กำเนิด โรคติดเชื้อในครรภ์ อาจได้ผลไม่เต็มร้อยแม้จะรักษาเร็วก็ตาม

อ่านทั้งหมด...