ความรู้เรื่องสายตาเบื้องต้น
โดย ดร.ปฐมา เชิดชูเกียรติสกุล Doctor of Optometry ประจำศูนย์แว่นตาไอซอพติก
สายตาสั้น
สายตาสั้นหมายถึงการที่ภาพของวัตถุสิ่งของที่อยู่ในระยะไกล เมื่อผ่านเข้ามาในตาของเราแล้วภาพของวัตถุนั้นโฟกัสตกก่อนที่ถึงจอประสาทตา
ทำให้ภาพบนจอประสาทตาไม่โฟกัสเบลอไม่ชัด แต่เมื่อเลื่อนวัตถุนั้นเข้าใกล้มาเรื่อยๆ หรือเราเดินใกล้วัตถุนั้นมากขึ้น ภาพที่ผ่านเข้ามาในตาของเราก็เลื่อน
ใกล้จอประสาทตามากขึ้นจนกระทั่งภาพนั้นโฟกัสบนจอประสาทตาพอดี เราก็จะเห็นวัตถุนั้นชัด ฉะนั้นสายตาสั้นก็จะหมายถึงการที่คนๆนั้นสามารถเห็นวัตถุ
สิ่งของรอบตัวได้ชัดเจนในระยะใกล้ แต่ถ้าวัตถุสิ่งของนั้นอยู่ไกลออกไปก็จะเห็นได้ไม่ชัดเจน ส่วนระยะทางว่ามองได้ไกลมากน้อยแค่ไหนแล้วจึงมีอาการ
ไม่ชัดเจน ขึ้นอยู่กับสายตาสั้นว่าเป็นมากน้อยแค่ไหน ยิ่งมีสายตาสั้นมากระยะที่จะเห็นได้ชัดเจนจะยิ่งใกล้ตัวมากกว่า ถ้าสายตาสั้นน้อยกว่าก็จะสามารถ
เห็นได้ชัดเจนในระยะที่ไกลกว่า
จากระยะที่ภาพของวัตถุนั้นตกบนจอประสาทตาพอดีแล้ว ถ้าเรายังเลื่อนวัตถุให้ใกล้เข้ามาอีก ถ้าตาของเราไม่สามารถ Accommodation ได้เลย (Accommodation หมายถึงการที่เลนส์ตาของเราปรับกำลังเลนส์ เพื่อเพิ่มกำลังเลนส์ในการรวมแสงให้ตกบนจอประสาทตาของเราโดยอัตโนมัติ) ภาพของ
วัตถุนั้นก็จะเริ่มตกเลยจอประสาทตาไปทำให้ภาพก็จะเริ่มไม่ชัดอีกครั้ง แต่ในความเป็นจริงธรรมชาติของคนเรา เลนส์ตาของเราจะมีระบบปรับโฟกัสอัตโนมัติ
ทำให้เราสามารถดูสิ่งต่างๆ ในระยะใกล้รอบตัวได้ชัดเจน แต่ระบบการปรับโฟกัสอัตโนมัตินี้จะเสื่อมประสิทธิภาพลงโดยเฉลี่ยเมื่อคนเราอายุใกล้ 40 ปี
ในการแก้ไขสายตาสั้นโดยการที่เราใส่แว่นตาหรือคอนแทคเลนส์ ซึ่งเป็นเลนส์เว้าช่วยกระจายแสงให้ถึงจอประสาทตา จะทำให้ภาพของวัตถุ
ที่อยู่ในระยะไกลตกบนจอประสาทตาพอดี ทำให้ภาพของวัตถุที่อยู่ในระยะไกลชัดเจน เมื่อเราใส่แว่นตาหรือคอนแทคเลนส์ที่แก้ไขสายตาสั้นแล้วนั้น
มองระยะอื่นๆ ใกล้เข้ามาเรื่อยๆ ระบบ Accommodation ของตาเราจะปรับโฟกัสอัตโนมัติทำให้เราเห็นได้ชัดเจนทุกระยะ
สายตายาว
สายตายาวหมายถึงการที่ภาพของวัตถุสิ่งของที่อยู่ในระยะไกล เมื่อผ่านเข้ามาในตาของเราแล้วภาพของวัตถุนั้นโฟกัส ด้านหลังเลยจอประสาทตา
ทำให้ภาพที่เกิดบนจอประสาทตาไม่โฟกัสเบลอไม่ชัดในสภาวะที่ตาของเราไม่ Accommodation เลย แต่ในความเป็นจริงธรรมชาติของคนเราเลนส์ตาของ
เรามีระบบ Accommodation ซึ่งเป็นการปรับเพิ่มกำลังเลนส์ตาอัตโนมัติ ช่วยให้ภาพที่ตกเลยจอประสาทตามาตกบนจอประสาทตาพอดีทำให้เราสามารถ
มองวัตถุในระยะไกลได้ชัดถึงแม้เรามีสายตายาว แต่ถ้าวัตถุสิ่งของนั้นเลื่อนใกล้เข้ามามากขึ้น ภาพของวัตถุสิ่งของก็จะตกเลยจอประสาทตาไกลออก
ไปมากขึ้น เป็นเหตุให้ตาของเราต้อง Accommodation มากขึ้นเพื่อให้ภาพตกบนจอประสาทตาพอดี ตาของเราต้องทำงานมากขึ้นแต่ความสามารถในการ
Accommodation ก็มีขีดจำกัดเป็นเหตุให้อาจจะมองวัตถุใกล้ตัวมากไม่ชัดนักหรือมีอาการปวดตาได้ขึ้นอยู่กับค่าสายตายาวของบุคคลนั้นๆ และกำลังความ
สามารถในการ Accommodation ของแต่ละบุคคล ซึ่งความสามารถในการ Accommodation นี้ขึ้นอยู่กับช่วงอายุของแต่ละคนด้วย
การแก้ไขสายตายาวด้วยแว่นตาหรือคอนแทคเลนส์ ซึ่งเป็นเลนส์นูนช่วยในการรวมแสงที่ตกเลยจอประสาทตาให้ตกบนจอประสาทตาพอดี
จะทำให้ภาพของวัตถุที่อยู่ในระยะไกลตกบนจอประสาทตาพอดีทำให้ภาพของวัตถุที่อยู่ในระยะไกลชัดเจนโดยไม่ต้อง Accommodation เมื่อเราใส่แว่นตา
หรือคอนแทคเลนส์ที่แก้ไขสายตายาวนั้นมองระยะอื่นๆใกล้เข้ามาเรื่อย ระบบ Accommodation ของตาจะปรับโฟกัสอัตโนมัติทำให้เราเห็นชัดเจนได้ทุกระยะ
โดยไม่ต้องใช้กำลัง Accommodation ในการมองไกล ทำให้ระบบ Accommodation ทำงานได้ปกติทำให้เรามองระยะใกล้ได้ชัดเจนด้วย
สายตาเอียง
สายตาเอียงหมายถึงการที่ภาพของวัตถุในแกนหนึ่งของตาตกคนละจุดกับภาพของวัตถุในอีกแกนหนึ่งของตา ซึ่งผลก็คืออาจจะทำให้ภาพของวัตถุ
นั้นคมชัดในแนวหนึ่งและเบลอในอีกแนวหนึ่งซึ่งตรงข้ามกัน เช่นถ้ามองดูเลข 6,8,9,5 และ 0 ถ้าภาพของวัตถุนั้นเห็นขอบคมชัดในแนวตั้งและไม่ชัดใน
แนวนอนผลก็คือเลขที่กล่าวมานั้นจะทำให้แยกแยะได้ยากว่าเป็นเลขอะไรซึ่งสายตาเอียงนี้จะมีทั้งที่ ภาพตกก่อนถึงจอประสาทตาทั้ง2แกนแต่ตกคนละจุด,
ภาพแกนหนึ่งตกก่อนจอประสาทตาและอีกแกนหนึ่งตกบนจอประสาทตาพอดี, ภาพแกนหนึ่งตกก่อนจอประสาทตาภาพแกนหนึ่งตกหลังจอประสาทตา,
ภาพแกนหนึ่งตกบนจะประสาทตาพอดีและอีกแกนหนึ่งตกหลังจอประสาทตา หรือ ภาพตกหลังจอประสาทตาทั้ง2แกน
จากการที่มีสายตาเอียงจะทำให้เรามองเห็นวัตถุสิ่งของรอบตัวไม่ว่าไกลหรือใกล้ก็จะมีอาการภาพไม่คมชัด การใส่แว่นสายตาหรือคอนแทคเลนส์
เพื่อให้ภาพทั้ง2แกนตก ณ จุดเดียวกันบนจอประสาทตาเพื่อให้เราสามารถเห็นวัตถุสิ่งของนั้นคมชัดขึ้น
สายตายาวผู้สูงอายุ
สายตายาวผู้สูงอายุหมายถึงการที่ภาพของวัตถุสิ่งของที่อยู่ในระยะไกลสามารถโฟกัสบนจอประสาทตาได้พอดีและเมื่อเลื่อนวัตถุสิ่งของนั้นใกล้เข้ามา ระบบ Accommodation จะทำการปรับโฟกัสอัตโนมัติเพื่อให้ภาพยังตกที่จอประสาทตาพอดี แต่ธรรมชาติของคนเราเมื่ออายุมากขึ้น ประสิทธิภาพของระบบ
Accommodation จะลดลงเรื่อยๆ จนถึง ณ จุดหนึ่งซึ่งระบบ Accommodation เหลือไม่เพียงพอที่เราจะถือหนังสืออ่านในระยะปกติที่เราเคยอ่านได้ชัดเจน เป็นเหตุ
ให้คนส่วนมากต้องแก้ปัญหาเฉพาะหน้าโดยการถือหนังสือให้อยู่ในระยะที่ไกลออกไปกว่าปกติเพื่อให้ยังคงสามารถหนังสือนั้นได้ วิธีการแก้ปัญหาที่ดีคือ การใช้แว่น
สายตาโดยเลนส์ที่ใช้จะเป็นเลนส์สายตาบวกเพื่อชดเชยกำลังของ Accommodation ที่ขาดไป เพื่อให้เราสามารถอ่านหนังสือหรือทำงานในระยะใกล้ที่เราต้องการได้
|