Language

THAI ENGLISH GERMAN  CHINESE JAPANESE RUSSIA
SWEDISH FRANCAIS  ITALIANO SPANISH DUTCH ARABIC

สุขภาพสายตา

ความรู้คู่สายตา
จอประสาทตา
สายตาสั้น
ใครคือเด็กกลุ่มเสี่ยงที่ควรได้รับการวัด..
การเจริญเติบโตของลูกตาในเด็ก
ต้อหิน
การดูแลสุขภาพสายตาเบื้องต้น
ท่อน้ำตาอุดตันในเด็ก
ภูมิแพ้เยื่อบุตา
ภูมิแพ้เยื่อบุตาชนิด vernal
การตรวจตาในเด็ก
การรักษาตาขี้เกียจ
ต้อเนื้อต้อลม
ตาแดงในเด็กแรกเกิด
สิ่งแปลกปลอมที่กระจกตา
อาการมองเห็นจุดดำ หรือลูกน้ำลอยไปมา
ความผิดปรกติของจอประสาทตาจากโรคเบาหวาน
ความสามารถในการมองเห็น
ต้อกระจก
ตาแห้ง
เส้นเลือดดำในตาอุดตัน
สารเคมีเข้าตา
ปัญหาเกี่ยวกับหนังตาที่พบได้บ่อย
การเปลี่ยนแปลงของดวงตากับการตั้งครรภ์ : 1
การเปลี่ยนแปลงของดวงตากับการตั้งครรภ์ : 2
กระจกตาติดเชื้อ
ภาวะแทรกซ้อนจากการใช้คอนแทคเลนส์ : 1
ภาวะแทรกซ้อนจากการใช้คอนแทคเลนส์ : 2
โรคจอประสาทตาเสื่อม : 1
เปลือกตาอักเสบ
ต้อกระจก และการรักษา
การวัดสายตาและการให้ค่าสายตาคนสายตาสั้น
สายตายาวผู้สูงอายุ (Presbyopia)
โรคงูสวัดกับดวงตา
การตรวจเบื้องต้น (Preliminary Tests)
ต้อหินจากการใช้ยา
จุดรับภาพจอประสาทตาเป็นรู
จอประสาทตาผิดปรกติในเด็กคลอดก่อนกำหนด
Computer vision syndrome
จุดรับภาพจอประสาทตาบวม
ต้อหินแต่กำเนิด
จอประสาทตาหลุดลอก
ตาแดงจากเชื้อไวรัส
ท่อน้ำตาอุดตัน
หนังตาตก
ต้อกระจกแต่กำเนิด
โรคเริมในดวงตา
มะเร็งจอประสาทตา

ปัญหาเกี่ยวกับหนังตาที่พบได้บ่อย


โดย แพทย์หญิง อรทัย ชาญสันติ จักษุแพทย์ประจำศูนย์แว่นตาไอซอพติก

หนังตาหย่อน

ภาวะหนังตาหย่อนเป็นภาวะที่พบได้บ่อยในผู้สูงอายุ เกิดจากการที่หนังตาขาดความยืดหยุ่น และมีการเสื่อมของเนื้อเยื่อบริเวณหนังตา สามารถพบได้ทั้งหนังตาบน และล่าง โดยมักพบที่หนังตาบนมากกว่า นอกจากเป็นจากอายุที่เพิ่มขึ้น โรคทางกายบางอย่างอาจทำให้เกิดภาวะหนังตาหย่อนได้ เช่น Ehlers-Danlos syndrome, amyloidosis, hereditary angioneurotic edema, xanthelasma เป็นต้น หนังตาหย่อนอาจทำให้เกิดปัญหาด้านความสวยงามและการมองเห็น โดยอาจบดบังลานสายตาในการมองเห็นด้านบน อาจทำให้รู้สึกหนักตา หรือรู้สึกว่าหนังตาล่างบวมหรือมีรอยย่น

อาการและอาการแสดง

  • ผู้ป่วยมักมีอาการเกี่ยวกับการมองเห็น โดยหนังตาที่หย่อนมักทำให้บดบังลานสายตาด้านบน หรือมักจะบดบังเวลาอ่านหนังสือ หรือทำให้ลานสายตาในการมองเห็นด้านข้างเวลาขับรถลดลง
  • ผู้ที่มีหนังตาหย่อนมากๆ ทำให้ต้องพยายามใช้กล้ามเนื้อบริเวณหน้าผากในการยกหนังตา อาจทำให้เกิดอาการปวดศีรษะหรือหัวคิ้วได้
  • ผู้ป่วยบางรายอาจมีปัญหาอื่นๆ จากการที่หนังตาหย่อนมากๆ อย่างเช่นมีหนังตาม้วนเข้าใน หรือหนังตาแบะออกด้านนอก ทำให้เกิดการระคายเคืองตา ตาแห้ง หรือน้ำตาไหลร่วมด้วยได้ บางครั้งอาจพบร่วมกับภาวะหนังตาตกได้

ภาพแสดงภาวะหนังตาหย่อน ภาพซ้ายหนังตาหย่อนไม่มาก ภาพขวาพบว่าหนังตาหย่อนมากและอาจบดบังลานสายตาบางส่วนได้

การรักษา

โดยทั่วไปข้อบ่งชี้ในการรักษาประกอบด้วย

  • หนังตามีการหย่อนมากจนบดบังการมองเห็น
  • ปัญหาด้านความสวยงาม

การรักษาภาวะนี้คือการผ่าตัดหนังตาที่หย่อนออก วิธีการผ่าตัดคล้ายการผ่าตัดทำตาสองชั้น ซึ่งผู้ที่ได้รับการผ่าตัดหนังตา หลังการผ่าตัดแพทย์มักแนะนำให้ประคบเย็น นอนศีรษะสูงเพื่อลดการบวมของหนังตา ดูแลเรื่องความสะอาดของแผลผ่าตัด หลีกเลี่ยงการทำกิจกรรมที่ต้องออกแรง หรือมีการเบ่ง หรือการออกกำลังกายหนักๆ ในช่วง 2 สัปดาห์แรก

ภาพเปรียบเทียบก่อนการผ่าตัด (ซ้าย) และหลังการผ่าตัด (ขวา)

หนังตาม้วนเข้าใน

ภาวะนี้เกิดจากหนังตามีความผิดปรกติทำให้ขอบเปลือกตามีการม้วนเข้าสัมผัสกับลูกตา หนังตาม้วนเข้าในพบได้ในหลายช่วงอายุขึ้นกับว่าสาเหตุใดทำให้เกิดภาวะนี้

ปัญหาที่สำคัญของภาวะนี้คือ ทำให้เกิดการระคายเคืองและเมื่อมีการถูไถของขอบเปลือกตา ขนตากับผิวกระจกตาดำ จะทำให้เกิดแผลถลอกที่กระจกตาดำ กรณีที่รุนแรงทำให้เกิดเป็นแผลเป็นที่กระจกตาดำได้

สาเหตุของหนังตาม้วนเข้าใน

  • เป็นแต่กำเนิด มักพบได้น้อย เกิดจากเอ็นกล้ามเนื้อที่เกี่ยวกับการทำงานของหนังตาไม่มีการพัฒนาหรือมีการพัฒนาที่ไม่สมบูรณ์
  • หนังตาม้วนเข้าในจากการที่มีการระคายเคือง การอักเสบ หรือการติดเชื้อบ่อยๆ ที่เยื่อบุหนังตาด้านใน ทำให้กล้ามเนื้อที่เกี่ยวกับการปิดตามีการหดเกร็งผิดปรกติจากการอักเสบบ่อยๆ เกิดการม้วนเข้าใน
  • สูงอายุ เกิดจากเมื่ออายุมากขึ้นเอ็นกล้ามเนื้อที่เกี่ยวกับการเปิดปิดของหนังตามีการหย่อนยาน

ภาพแสดงหนังตาด้านล่างที่ม้วนเข้าใน ภาพซ้ายเป็นแต่กำเนิด ภาพขวาเกิดจากภาวะสูงอายุ แม้ว่าลักษณะภายนอกจะแสดงอาการเหมือนกัน แต่สาเหตุของพยาธิสภาพต่างกันดังกล่าวข้างต้น

  • การมีแผลเป็นที่เยื่อบุหนังตาด้านใน ซึ่งอาจเกิดจากอุบัติเหตุ การโดนสารเคมี โรคเกี่ยวกับเยื่อบุตา เช่น Stevens-Johnson syndrome, ocular cicatricial pemphigoid (OCP)

ภาพแสดงหนังตาม้วนเข้าในที่เปลือกตาด้านบน เมื่อพลิกเปลือกตาจะเห็นเป็นแผลเป็นสีขาวที่เยื่อบุหนังตาด้านใน

การรักษา

การรักษาด้วยยา : กรณีที่เกิดจากการติดเชื้อ หรือการอักเสบของเยื่อบุตาบ่อยๆ แพทย์จะพิจารณาให้ยาเพื่อรักษาสาเหตุซึ่งอาจทำให้ภาวะหนังตาม้วนในดีขึ้น สำหรับน้ำตาเทียมหรือเจลหยอดตาอาจช่วยลดการระคายเคืองที่เกิดจากการสัมผัสระหว่างขนตากับตาดำได้

ผู้ที่เป็นโรคที่เกี่ยวกับเยื่อบุตา เช่น Stevens-Johnson syndrome, ocular cicatricial pemphigoid อาจต้องใช้ยากินบางชนิดขึ้นกับดุลยพินิจของแพทย์

การรักษาด้วยการผ่าตัด : มักใช้ในกรณีที่เป็นแต่กำเนิด หรือเกิดจากการสูงอายุ หรือเกิดจากแผลเป็นที่เยื่อบุตาด้านในจากอุบัติเหตุ การโดนสารเคมี ซึ่งวิธีการผ่าตัดก็ขึ้นกับสาเหตุที่เป็น