เส้นเลือดดำในตาอุดตัน
โดย แพทย์หญิง อรทัย ชาญสันติ จักษุแพทย์ประจำศูนย์แว่นตาไอซอพติก

เส้นเลือดดำในตาอุดตันเป็นโรคของเส้นเลือดในจอประสาทตาที่พบได้ค่อนข้างบ่อย ผู้ป่วยมักมาด้วยปัญหาเรื่องตามัวเป็นค่อนข้างเร็ว หรือกรณีที่เป็นรุนแรงอาจมีปัญหาเรื่องปวดตาจากต้อหินแทรกซ้อนได้

สาเหตุของการเกิดเส้นเลือดดำในตาอุดตัน

เริ่มเกิดจากการมีไขมันเกาะที่ผนังเส้นเลือดแดงที่มาเลี้ยงจอประสาทตา ซึ่งเมื่อไขมันมีการเกาะที่ผนังมากขึ้นทำให้เส้นเลือดแดงในตาขาดความยืดหยุ่น และหนาขึ้น เส้นเลือดแดงที่มีความหนามากขึ้นจะกดทับเส้นเลือดดำซึ่งอยู่ใกล้เคียงกัน การถูกกดของเส้นเลือดดำ ทำให้การไหลเวียนของเลือดบริเวณนั้นมีการเปลี่ยนแปลง ผนังเส้นเลือดดำชั้นในก็ถูกทำลายและเกิดเป็นลิ่มเลือดอุดตันเส้นเลือดดำที่มาเลี้ยงจอประสาทตา การที่เส้นเลือดดำในตาอุดตันทำให้จอประสาทตาขาดเลือดและมีการตายของเซลล์ประสาทในจอตา หากเกิดเป็นบริเวณกว้างจะก่อให้เกิดภาวะแทรกซ้อน โดยร่างกายจะมีการสร้างเส้นเลือดเล็กๆ ที่ผิดปรกติขึ้นในจอตา เส้นเลือดเหล่านี้ก่อให้เกิดปัญหาเลือดออกในลูกตาตามมาได้ และอาจทำให้เกิดปัญหาความดันตาสูงหรือต้อหินในที่สุด

อัตราการเกิดเส้นเลือดดำในตาอุดตัน

การศึกษาในประเทศออสเตรเลียพบความชุกของการเกิดภาวะนี้อยู่ที่ 0.7% ในผู้ที่อายุระหว่าง 49-60 ปี และเพิ่มขึ้นเป็น 4.6% ในผู้ที่อายุมากกว่า 80 ปี โดยทั่วไปพบว่ามากกว่า 90% เกิดในผู้ที่อายุมากกว่า 50 ปี

ปัจจัยเสี่ยง โรคบางอย่างถือเป็นปัจจัยเสี่ยงต่อการเกิดเส้นเลือดดำในตาอุดตันได้แก่

• ความดันโลหิตสูง
• เบาหวาน
• โรคเส้นเลือดหัวใจ
• โรคที่มีความผิดปรกติในการแข็งตัวของเลือด
• เส้นเลือดอักเสบ
• การใช้ยาบางอย่าง เช่นยาคุมกำเนิด (แต่ผู้ป่วยมักมีปัญหาโรคอื่นร่วมด้วย)
• โรคต้อหิน

อาการที่พบ ผู้ป่วยอาจไม่มีอาการใดๆ ได้กรณีที่เส้นเลือดดำที่อุดตันเป็นเส้นเลือดขนาดเล็กและห่างไกลจากจุดรับภาพตรงกลาง แต่โดยส่วนใหญ่ผู้ป่วยมักมาพบแพทย์ด้วยปัญหาตามัว ซึ่งเป็นค่อนข้างเร็ว มีในบางกรณีที่อาจมีตามัวค่อยๆ เป็นมากขึ้นก็ได้เช่นกัน อาการอื่นๆ ที่พบคือตาแดง ปวดตามาก

อาการแสดง พบความผิดปรกติของเส้นเลือดดำในจอประสาทตา เห็นเป็นจุดเลือดออกกระจายในจอประสาทตา จุดรับภาพตรงกลางมีการบวม บางครั้งอาจพบขั้วประสาทตาบวมและเส้นเลือดผิดปรกติในตาร่วมด้วย

• ผู้ป่วยทุกรายควรได้รับการตรวจหาว่ามีโรคอื่นๆ ใดที่เป็นปัจจัยเสี่ยงให้เกิดภาวะเส้นเลือดดำในตาอุดตัน เช่น ความดันโลหิตสูง เบาหวาน ซึ่งควรได้รับการรักษาในส่วนของโรคทางกายอื่นๆ เพื่อลดโอกาสการเกิดภาวะนี้ในตาอีกข้าง
• การยิงเลเซอร์ มักพิจารณาในกรณีที่มีจุดรับภาพบวม หรือมีเส้นเลือดผิดปรกติเกิดขึ้นในตา ซึ่งวิธีในการยิงก็จะแตกต่างกันตามลักษณะที่ตรวจพบ การยิงเลเซอร์จะช่วยให้จุดรับภาพบวมลดลง หรือเป็นการยับยั้งการเกิดใหม่ของเส้นเลือดผิดปรกติดังกล่าว
• การฉีดยาเข้าในลูกตา มักเป็นยาเพื่อลดภาวะจุดรับภาพบวม และยับยั้งเส้นเลือดผิดปรกติ
• การผ่าตัด อาจพิจารณาในกรณีที่มีเลือดออกในน้ำวุ้นตา หรือมีภาวะต้อหินแทรกซ้อน

การพยากรณ์โรค
หากบริเวณที่เกิดเส้นเลือดดำอุดตันเป็นไม่มาก การมองเห็นอาจจะกลับมาได้พอสมควร แต่หากการอุดตันของเส้นเลือดเป็นมากในบริเวณกว้าง หรือมีภาวะแทรกซ้อน เช่นเลือดออกในวุ้นตา หรือต้อหิน การมองเห็นมักจะไม่ค่อยดีนักในระยะยาว

ข้อแนะนำ ผู้ที่สูงอายุควรได้รับการตรวจเช็คสุขภาพเพื่อดูว่ามีโรคทางกายที่เป็นปัจจัยเสี่ยงให้เกิดภาวะนี้หรือไม่ หากท่านมีโรคที่เป็นปัจจัยเสี่ยงอยู่แล้วควรได้รับการรักษาอย่างสม่ำเสมอ เพื่อลดโอกาสการเกิดโรคเกี่ยวกับเส้นเลือดในจอตาได้  และผู้ที่มีปัญหาเรื่องตามัว หรือปวดตาควรได้รับการพบแพทย์โดยเร็วที่สุด